Jolla Phone 2026 review

purpendicular · 24 Οκτωβρίου

Jolla Phone 2026: Ένα smartphone χωρίς iOS/Android

Review μετά από ενάμιση μήνα καθημερινής χρήσης.

TL;DR: Πολύ καλοφτιαγμένο Linux τηλέφωνο, απόλυτα βιώσιμο ως καθημερινή συσκευή, με την ευκολία που των Android εφαρμογών. Κάποια πράγματα έχουν μείνει λίγο πιο ημιτελή όπως η native εφαρμογή κάμερας και ο native browser. Στην καθημερινότητα δεν σου προσφέρει κάτι πολύ παραπάνω από το Android, και σε πολλά σημεία σου κάνει τη ζωή λίγο πιο δύσκολη. Αλλά το ότι έφτασε μέχρι εδώ και συγκρίνεται με Android/iOS είναι κατόρθωμα. Αν σε νοιάζουν τα εναλλακτικά Operating Systems, η ευρωπαϊκή τεχνολογία ή απλά το ένα διαφορετικό tech, είναι πρακτικά η μοναδική επιλογή του είδους της.

Λίγη ιστορία, πριν μιλήσουμε για το τηλέφωνο

Στα κινητά μπήκα παλιά, παίζοντας με αρκετές συσκευές και custom roms. Μια συσκευή όμως που μου άρεσε πολύ και μου έμεινε ήταν το Nokia N9 με το MeeGo. Ήταν η εποχή που δεν υπήρχαν swipe παντού, και το N9 μου είχε κάνει τεράστια εντύπωση: ένα UI/UX όπου κινείσαι σε όλο το περιβάλλον μόνο με gestures — αριστερά, δεξιά, πάνω, κάτω — για να ανοίξεις εφαρμογές, να αλλάξεις καρτέλες, να κλείσεις ό,τι δεν χρειάζεσαι.

Η Nokia τότε διάλεξε να πάει προς τα Windows Phone αντί για το MeeGo, το project πέθανε — και κάποιοι από τους ανθρώπους της Nokia έφτιαξαν τη φινλανδική Jolla, με το Sailfish OS: ένα λειτουργικό βασισμένο σε Linux, πνευματικό διάδοχο του MeeGo, με την προσθήκη ενός compatibility layer (Android AppSupport) για να τρέχει και Android εφαρμογές.

Πήρα το πρώτο Jolla (J1) — αν θυμάμαι καλά το 2015. Πολύ καλή σαν ιδέα με 16 GB αποθηκευτικό χώρο, οθόνη 4,5 ιντσών, dual-core Qualcomm, 1 GB RAM. Για την εποχή του ήταν ήδη απαρχαιωμένο hardware και η βελτιστοποίηση δεν ήταν καλή — όμως το software ήταν μπροστά από την εποχή του. Θυμάμαι το «The Other Half», το πίσω κάπακι με pins που «μιλούσε» με το τηλέφωνο: άλλαζε θέματα/χρώματα, άναβε LED, και με το SDK που είχε δώσει η Jolla μπορούσε κανείς να φτιάξει τα δικά του εξαρτήματα. Κάτι που ισχύει και για το JP 2026

Μετά ήρθαν τα Sony Xperia με Sailfish X: αγόραζες άδεια και εγκαθιστούσες το Sailfish μόνος σου. Πήρα ένα Xperia 10 — low specs, που για να τρέχει κάπως το Sailfish ήθελε υπομονή — αλλά το έκανα γιατί με ενδιέφερε να παρακολουθώ το project.

Pre-review/disclaimer

Το Sailfish είναι από τις ελάχιστες πραγματικές εναλλακτικές εκτός iOS/Android, ίσως η μοναδική πλέον (νομίζω πως το ubuntu touch δεν υποστηρίζεται πλέον;). Και σήμερα, με όλη αυτή την οικονομική και γεωπολιτική αναστάτωση σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι καλό και χρήσιμο να βλέπεις ότι υπάρχουν εναλλακτικές που έρχονται από την Ευρώπη. Η Jolla ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2025 το Jolla Phone (2026), οπότε και ξεκίνησαν τα pre-orders, και παρουσίασε την συσκευή στο MWC 2026. Εγώ προπαρήγγειλα στην πρώτη παρτίδα των pre-orders που εξαντλήθηκε σε λιγότερο από 48 ώρες. Η εταιρεία διοργάνωσε επίσης ένα πολύ επιτυχημένο launch event στο Ελσίνκι, όπου μπορούσαν οι αγοραστές του πρώτου batch να παραλάβουν τις συσκευές τους. Οι πρώτες παραδόσεις ξεκίνησαν στα τέλη Ιουλίου του 2026. Εγώ παρέλαβα την συσκευή στις αρχές τους Αυγούστου αλλά λόγω υποχρεώσεων ξεκίνησα να το χρησιμοποιώ τον περασμένο Σεπτέμβρη.

Το ερώτημα που ήθελα να απαντήσω: μπορεί ένα τέτοιο κινητό χωρίς iOS ή Android να γίνει το daily driver;

Ένα μικρό disclaimer: δεν είμαι reviewer και δεν κάνω ποτέ reviews. Το ακόλουθο κείμενο το έκανα dictate σε ΑΙ γιατί ήταν πολλά αυτά που ήθελα να αναφέρω. Προσπαθώ παρακάτω να εξηγήσω όσο πιο αναλυτικά την συσκευή, κι ελπίζω να το καταφέρνω. Επίσης, αν θα σου αρέσει αυτό το τηλέφωνο εξαρτάται αρκετά από τις προσδοκίες σου. Αν έχεις ασχοληθεί με Android custom ROMs ή desktop Linux και δεν σε πειράζει να ψάχνεις πώς θα δουλέψουν τα πράγματα, θα το απολαύσεις. Αν είσαι του «απλά δουλεύει» και περιμένεις το polish μιας Apple out of the box, μάλλον θα απογοητευτείς. Αυτή η συσκευή μοιάζει με desktop Linux πολύ περισσότερο απ' όσο φαίνεται — απλώς το κρύβει καλά πίσω από ένα περιποιημένο UI. Πάντως δεν χρειάζεται terminal για να το χρησιμοποιήσεις, αν και μπορείς.

Κατασκευή

Ομολογώ ότι δεν το περίμενα τόσο καλό σαν hardware όσον αφορά την αίσθηση. Όλο το κινητό είναι σκληρό πλαστικό, μπροστά και πίσω — αλλά η ποιότητα συναρμολόγησης είναι απίστευτα στιβαρή. Δεν ακούγεται τίποτα να τρίζει, δεν λυγίζει πουθενά, οι ανοχές φαίνονται σφιχτές όπως και τα κουμπιά. Είναι παράξενα βαρύ για πλαστική συσκευή, χάρη στη μεγάλη μπαταρία και στο γερό μεταλλικό mid-frame. Τα κουμπιά είναι πολύ καλά στημένα χωρίς να "παίζουν". Είναι μια καλοφτιαγμένη συσκευή που την κρατάς και νιώθεις ότι είναι ποιοτική.

Μέγεθος ~6,3": για μένα ιδανικό. Έχει λίγο bezel γύρω-γύρω, κάτι που στην αρχή μοιάζει λίγο σαν "καλως ήρθες 2020", αλλά είναι αρκετά αναγκαίο, καθώς όλο το Sailfish βασίζεται σε swipes από τις άκρες της οθόνης. Δεν είμαι σίγουρος ότι τα gestures θα δούλευαν το ίδιο καλά με μειωμένα bezels - αν και ομολογούμενα η κάτω πλευρά όπως και το camera island θα μπορούσαν να συμμαζευτούν λίγο.
Δύο nano-SIM + microSD σε ξεχωριστό tray — δηλαδή καμία υποδοχή SIM δεν είναι κοινή με την κάρτα μνήμης, κάτι που είναι πολύ ωραίο.
The Other Half επιστρέφει: το πίσω κάπακι έχει pins (7 pogo pins, με I3C bus σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχει δημοσιεύσει η Jolla). Η Jolla μου έστειλε και ένα μπλε special cover με το λογότυπο της Jolla που φωτίζει στο πίσω μέρος. Μπορείς να φτιάξεις τα δικά σου καλύμματα και gadget, από καλύματα μέχρι εξωτερικό πληκτρολόγιο - η Jolla έχει δώσει ανοιχτά τα CAD/specs, και υπόσχεται να βγάλει και δικά της αξεσουάρ. Επίσης, το καπάκι αναγνωρίζεται από την συσκευή και μπορείς να ορίζεις προφίλ/ambience, ώστε όταν βάζεις ένα άλλο κάπακι να αλλάζει αυτόματα και η εμφάνιση του UI — χρώματα, background, όλο το κλίμα της συσκευής. Αρκετά όμορφο.
Επισκευασιμότητα: κάτω από το κάπακι έχεις πρόσβαση στη μπαταρία, που κρατιέται με λίγες βίδες και αλλάζει εύκολα. Η Jolla πουλά επίσημα τις μπαταρίες στο store της, και έχει υποσχεθεί πως θα υπάρξουν κι άλλα ανταλλακτικά σύντομα, το teardown θέλει ουσιαστικά ένα κατσαβίδι, και υπάρχει και iFixit guide. Στην εποχή μας, αυτό είναι κάτι που δεν συναντάς συχνά.
Μπαταρία ~5.450 mAh Si/C Li-Ion: με ελαφριά χρήση η μπαταρία θα διαρκέσει 2 ημέρες, αν κι αντικειμενικά με την χρήση που του κάνω εμένα μου βγάζει μια γεμάτη μέρα το 20-80%.
Το power button έχει και το σύστημα για δαχτυλικό αποτύπωμα στο πλάι.
Φυσικός διακόπτης απορρήτου (privacy switch) που μπορείς να επιλέξεις από ένα σετ επιλογών για το τι θα ανοιγοκλείνει: vpn, flight mode, ήχο, wifi, Appsupport κτλ. Θα μιλήσουμε κι αργότερα για αυτό
Και κάτι που δεν ξέρω γιατί αλλά λείπει από όλες τις μοντέρνες συσκευές: το notification LED κάνει την επιστροφή του, με default χρώματα το πράσινο για κλήσεις, μπλε για μηνύματα, app notifications κτλ., και το κίτρινο για όσο φορτίζει.

Δύο επιφυλάξεις στο hardware:

Οθόνη: 1080p AMOLED με μόνο 90 Hz — γενικά μια χαρά. Αλλά με το τρέχον software μου φαίνεται ότι δεν είναι σωστά ρυθμισμένη: τα χρώματα βγαίνουν λίγο υπερκορεσμένα, και το μαύρο σε χαμηλή φωτεινότητα δεν είναι πραγματικά μαύρο αλλά κάπως καφεδίζει. Λένε πως είναι θέμα software που θα διορθωθεί σε μελλοντικό update.
SoC: το Dimensity 7100 είναι νέο τσιπ με 5G, αλλά πολύ χαμηλής κατηγορίας — περίπου στο επίπεδο του Google Tensor G1 (Pixel 6, 2021) ή του Snapdragon 7s Gen 2 (2023), και το συναντάς σε ~350€ μηχανές. Δεν είναι ωραίο σε σχέση με την τιμή, αλλά: η Jolla είναι μικρή εταιρεία, το Sailfish είναι απίστευτα ελαφρύ, και ρεαλιστικά έχεις δύναμη για ό,τι θες να κάνεις στο τηλέφωνο εκτός από gaming.

Το λειτουργικό: Sailfish OS 5.2

Και τώρα στο κυρίως θέμα, το Operating System. Η συσκευή ήρθε με Sailfish OS 5.2 — και μέσα σε δύο μήνες πήραμε πέντε μικρά patches. Το πρώτο διόρθωνε μικροπροβλήματα, αλλά μετά το δεύτερο η διαφορά στο AppSupport (το Android compatibility layer) ήταν τεράστια: οι Android εφαρμογές άρχισαν να τρέχουν αισθητά καλύτερα. Τα 3 τελευταία επίσης διορθώνουν μικροπροβλήματα με το bluetooth που είχε στην αρχή.

Πραγματικό Linux με πραγματικό multitasking

Μια αρκετά μεγάλη διαφορά σε σύγκριση με Android/iOS: το multitasking είναι πραγματικό, όπως στο desktop. Η εφαρμογή που αφήνεις ανοιχτή, τρέχει όντως — δεν είναι «παγωμένη» ούτε υπάρχει ένα σύστημα που «ξέρει καλύτερα από εσένα» και τη σκοτώνει όταν αποφασίσει (Android Low Memory Killer). Αν την κλείσεις, παραμένει κλεισμένη: δεν έχεις όλες τις native εφαρμογές να τρέχουν στο background. Βέβαια σε Android εφαρμογές αυτό δεν ισχύει τόσο — θα μιλήσουμε για αυτό παρακάτω.

Και κάτι που για μένα είναι μεγάλο ζήτημα: έχεις πλήρη root πρόσβαση και terminal, και μπορεί να τρέξει rpm packages φτιαγμένα για Sailfish.

Το UI/UX

Το χειρονομικό μοντέλο που με είχε μαγέψει στο N9 είναι εδώ, πιο ώριμο από ποτέ. Οι devs του Sailfish OS λένε πως "το OS είναι σαν το σπίτι σου: βγαίνεις από ένα δωμάτιο στον διάδρομο και μπαίνεις στο επόμενο". Ενδιαφέρουσα φιλοσοφία, δεν συμφωνώ πάντα ότι είναι το πιο πρακτικό, κι εδώ το OS δείχνει λίγο την ηλικία του:

Το home screen είναι άδειο (όχι widgets) και λειτουργεί ως multitasking view: οι εφαρμογές που ανοίγεις και ελαχιστοποιείς εμφανίζονται εκεί σαν μικρά παραθυράκια. Και αυτά τα "covers" είναι λειτουργικά: η αριθμομηχανή σου δείχνει το τελευταίο αποτέλεσμα, το χρονόμετρο τρέχει και το σταματάς μέσα από το cover, χωρίς να ανοίξεις την εφαρμογή.
Swipe από την κορυφή προς τα κάτω: το pulley menu μέσα στις εφαρμογές, και το quick bar (WiFi, mobile data, Bluetooth και ό,τι άλλο προσθέσεις). Οι ειδοποιήσεις όμως δεν είναι εκεί — ζουν στο δικό τους μενού, αριστερά/δεξιά του home.
Swipe από κάτω: το app drawer. Drawer και quick toggles ανοίγουν από παντού· για multitasking και notifications όμως γυρνάς στο home.
Swipe από το πλάι προς το κέντρο: πίσω/εμπρός στα sub-menus. Δουλεύει καλά, αλλά δεν είναι το καθολικό «back» του Android — το Sailfish χρειάζεται ξεχωριστό back button μέσα στα Android apps και σε κάποιες native όπως ο browser. Και υπάρχει μια μικρή ασυνέπεια: κάποιες εφαρμογές πάνε πάντα "πίσω" με το swipe, άλλες είναι φτιαγμένες σαν carousel που κινείσαι μπρος-πίσω.
Το context menu (pulley) είναι ό,τι πιο κομψό έχει το σύστημα: όταν υπάρχει διαθέσιμο μενού, εμφανίζεται μια λεπτή μπάρα (στο χρώμα του συστήματος) πάνω ή κάτω στην οθόνη· την τραβάς και απλώνεται σε επιλογές, που φωτίζονται όσο τραβάς — αφήνεις και εκτελείται η επιλογημένη. Καμία ψαχουλεία σε hamburger menus στην πάνω γωνία.
Και το κομμάτι της ταυτότητας του Sailfish: το Ambience — ένα πακέτο θεμάτων που αλλάζει όλα τα χρώματα, το background, τον χαρακτήρα όλης της μηχανής (μέσα από τα Ambiences γίνεται και το light/dark mode).

Χρειάζεται ένα διήμερο να συνηθιστεί σίγουρα, ασχέτως με το OS από το οποίο προέρχεσαι!

Δύο παράπονα στο "πώς κινείσαι":

Το status bar και το ρολόι υπάρχουν μόνο στο home — μέσα σε εφαρμογή εξαφανίζεται για "seamless" αίσθηση. Καλό σε τηλέφωνα χωρίς notch, αλλά εδώ η θέση του μάλλον πάει λίγο χαμένη, καθώς θα ήθελα να βλέπω μπαταρία/σήμα/ώρα συνέχεια - για να «κρυφοκοιτάξεις» το home, κάνεις μισό το gesture ελαχιστοποίησης και κρατάς.
Animations και scrolling: ωραία αλλά αργά — δεν φαίνονται φτιαγμένα για γρήγορες, διαδοχικές κινήσεις. Κάποιες φορές περιμένεις να τελειώσει το animation για να πας στο επόμενο sub-menu. Το scrolling επίσης αργό (με προγραμματισμένο φουλ-κάτω, αλλά ευαίσθητο δεν είναι), και υποψιάζομαι ότι η οθόνη έχει χαμηλότερο touch polling rate από άλλα τηλέφωνα που έχω χρησιμοποιήσει — σε γρήγορο typing μερικές φορές το σύστημα μένει πίσω. Αισθητικά το προτιμώ και από το πιο flat Android, αν και θα ήθελα τα γραφικά να είναι λίγο πιο γρήγορα. Δεν υπάρχει lag πουθενά, απλά να φαίνονται λίγο πιο γρήγορες οι εναλλαγές.

Native εφαρμογές

Όλες οι βασικές εφαρμογές έρχονται by default: τηλέφωνο, μηνύματα, gallery, notes, ρολόι/ξυπνητήρι, αριθμομηχανή, επαφές, recorder, document viewer, απλό email, calendar, weather. Το πρόβλημα όμως είναι ότι όλα είναι αρκετά βασικά: η εφαρμογή Gallery (για τις φωτογραφίες) δεν οργανώνει σε albums, βέβαια διαβάζει φακέλους σαν ξεχωριστά albums, το notes δεν έχει checklists ή οργάνωση, το ρολόι δεν έχει world time, η αριθμομηχανή δεν έχει history κτλ.

Σε παρόμοια φάση κινείται και όλο το OS: κάνει όλα τα βασικά, αλλά όχι με τον πλούσιο τρόπο του Android/iOS. Ξέχνα widgets και lock-screen customization. Από την άλλη:

Hotspot, VPN και ακόμα και proxy, πολλοί χρήστες, κρυπτογράφηση δίσκου με LUKS.
Sync με NextCloud, CalDav, Google mail/contacts και άλλα.
Charging threshold για την μπαταρία, αλλά όχι advanced battery care, digital wellbeing ή night mode.
Ποντίκι και πληκτρολόγιο (ενσύρματα και ασύρματα) δουλεύουν αλλά το Bluetooth δεν δείχνει όμως την μπαταρία των ακουστικών, δεν μοιράζεσαι WiFi με QR code, και το location βασίζεται στο BeaconDB αντί για τις βάσεις της Google το οποίο είναι αρκετά αξιόπιστο.
Αυτόματα system backups.

Native Browser: ένα αδύναμο κομμάτι του software

Ο native browser, παρά το ωραίο interface, είναι απλά τραγικός. Παλιό Gecko engine, χωρίς υποστήριξη extensions, που για κάποιον λόγο είναι πολύ αργός: μόλις μια σελίδα έχει λίγη πλούσια CSS ή πολλές εικόνες, κολλάει πολύ. E-shops με μεγάλες λίστες και filters είναι τον καθιστούν δύσχρηστο, και μοντέρνες ιστοσελίδες με effects σπάνε εντελώς. Παρόλα αυτά εγκατέστησα το Firefox ως Android εφαρμογή και παίζει πολύ καλύτερα από τον native.

Stores

Jolla Store: το επίσημο, πιο «κεντρικό» και ελεγχόμενο store για native εφαρμογές Sailfish.
Για Android εφαρμογές εγκατέστησα Aurora Store (κυρίως αυτό χρησιμοποιώ) και F-Droid.
Για native εφαρμογές από την κοινότητα, υπάρχουν τα community stores (π.χ. OpenRepos/Storeman και Chum) — με κριτικές και σχόλια από χρήστες, για όσους θέλουν να ψάξουν πιο βαθιά.

Ένα από τα άσχημα είναι πως για να ανακαλύψεις όλα τα διαθέσιμα apps, θα πρέπει να ψάξεις πέντε διαφορετικά stores και forums. Βέβαια δίνει την ευκαιρία και ευκολία να βάλει κάποιος ο,τι θέλει στην συσκευή του, και σπάει και το μονοπώλιο των play/app stores.

Στο αρχικό setup, η συσκευή σε ρωτάει αν θες να εγκατασταθεί το microG — το layer που επιτρέπει σε εφαρμογές που περιμένουν Google services να λειτουργούν (Android ID, API calls κ.λπ.), χωρίς πραγματικό Google stack. Αν είσαι των "de-Googled" συσκευών, μπορείς να το αγνοήσεις εντελώς και να ζήσεις μόνο με native εφαρμογές.

Privacy Switch: δεν είναι ό,τι νομίζετε

Κατ'αρχάς και βασικά δεν είναι hardware kill switch. Είναι software διακόπτης που παραμετροποιείς όπως θες: κλείσιμο μικροφώνου, τοποθεσίας, WiFi, Bluetooth, ολόκληρου του AppSupport, silent mode, ενεργοποίηση VPN ή σκούπισμα του home screen. Δεν φτάνει όμως για αυθαίρετες ενέργειες ή ανά εφαρμογή (ούτε για φακό!). Όταν είναι ενεργοποιημένο, το σύστημα μπαίνει σε ειδική κατάσταση, και δεν μπορείς να ξανανοίξεις ό,τι έκλεισε μέσα από το UI, παρά μόνο κατεβάζοντας τον διακόπτη. Επίσης, βγάζει ένα ενοχλητικό icon στο status bar. Και επειδή είναι software, θεωρητικά ένα malicious app ίσως να μπορούσε να το παρακάμψει. Ως "γρήγορο κουμπί σίγασης/απορρήτου" πάντως δουλεύει ωραία.

Android εφαρμογές: τι παίζει και τι όχι

Ας πάμε στο πιο κρίσιμο κομμάτι: το AppSupport. Και πρώτα, το σημαντικό: δεν είναι container, δεν μπαίνεις σε κάποιον εικονικό Android χώρο, όπως με το Waydroid σε άλλα Linux. Το Android περιβάλλον είναι ενσωματωμένο στο σύστημα: οι Android εφαρμογές εμφανίζονται στο app drawer σαν native, μπαίνουν στο multitasking view σαν native, και οι ειδοποιήσεις τους έρχονται μαζί με τις native. Φαίνονται και συμπεριφέρονται διαφορετικά, βέβαια, αλλά δεν διαχειρίζεσαι κανένα ορατό container. Είναι η καλύτερη υλοποίηση που έχω δει σε Linux, και με το microG και το cloud messaging, όποια εφαρμογή τα χρειάζεται, τα βρίσκει, όσο πιο ανώνυμα γίνεται.

Ενεργοποιείς το layer, και από κει και πέρα τρέχει στο background, οι εφαρμογές σου στέλνουν push notifications ακόμα και όταν είναι κλειστές, και το σύστημα δεν σκοτώνει επιθετικά τα background apps — δηλαδή σου έρχονται τα μηνύματα. Αν δεν το θες, ανά εφαρμογή το ρυθμίζεις ("όταν την κλείνω, δεν θέλω να έρχεται τίποτα").

Προσοχή: δεν παίζουν όλα — όπως και στα custom ROMs. Αν η εφαρμογή ελέγχει αν το σύστημα είναι OEM ή ζητάει integrity checks, δεν θα ανοίξει· και κάποιες απλά crashαρούν. Είναι λίγο trial-and-error, αλλά στις δικές μου δοκιμές τα περισσότερα παίζουν. Σε performance: όχι σαν native, αλλά όλα ανεκτά — λίγο sluggish σε browser-βαρύτερες σελίδες και σε apps με πολύ περιεχόμενο για scroll.

Τι παίζει καλά (ό,τι έβαλα, κουμπώθηκε):

Strava — τρέχει κανονικά, με το ποδήλατο/τρέξιμο τα καταγράφει όλα.
Garmin Connect — ζευγαρώνει με το ρολόι, sync δεδομένων, notifications των android εφαρμογών αλλά όχι των native.
Messenger, WhatsApp, Instagram, Signal — όλα άψογα, εκτός από το backup and restore σε whatsapp.
Viber — δουλεύει, αλλά θέλει μια διαδικασία στην εγκατάσταση για να τρέξει.
Google Meet — βιντεοκλήσεις κανονικά.
Telegram — τρέχει, αλλά εγκατέστησα native client που υπάρχει για καλύτερη ενσωμάτωση με το UI.
Spotify, Deezer — άψογα.
Maps: Google Maps (παίζει κανονικά με microG), OSMAnd (OpenStreetMap), το Organic Maps που υπάρχει και ως native εφαρμογή, το Bus&Go για την Αθήνα και το e-ticket. Όλα παίζουν πολύ καλά.
YouTube: εγκατέστησα το FinTube, αρκετά καλύτερη εμπειρία, χωρίς διαφημίσεις, με αναπαραγωγή video στο background. H youtube εφαρμογή της Google δουλεύει κανονικά.
Keyboard: το default πληκτρολόγιο είναι βασικό — μέτριο autocorrect, λίγα features, ούτε καν emojis. Ευτυχώς υπάρχει φρέσκος port του FUTO keyboard από Android, που δουλεύει μια χαρά.
Native εφαρμογές πάνω σε Sailfish υπάρχουν και για άλλα θέματα: OTP, KeePass, κάρτες loyalty, Syncthing, LocalSend — και μπορείς να βάλεις device-wide ad-blocking με apps που πειράζουν το /etc/hosts. Επίσης, παίζουν όλες οι εφαρμογές της σουίτας Proton.
Password managers: δουλεύει άψογα και συστήνει από μόνο του να κάνει Autofill.

Τι δεν παίζει:

Revolut: δεν ανοίγει καθόλου, λείπει κάποιο compatibility layer του Android που το χρειάζεται για να λειτουργήσει.
Πειραιώς: ανοίγει, βάζεις κωδικό, κάνει τη registration — και μετά σου βγάζει blank screen στη βασική οθόνη.
Εθνική Τράπεζα: παίζει τέλεια, χωρίς κανένα θέμα, με πλήρη push notifications.
GovWallet: δυστυχώς λόγω του θέματος με το δαχτυλιλό αποτύπωμα που περιγράφω παρακάτω, δεν μπορεί να δουλέψει η εφαρμογή.

Το pattern είναι ξεκάθαρο: όσες εφαρμογές (κυρίως τραπεζικές) ελέγχουν για Play Integrity / security layer, έχουν θέμα ή δεν ανοίγουν. Προς το παρόν, η εφαρμογή της Εθνικής παίζει άψογα. Αν η δική σου τράπεζα δεν λειτουργεί κι είναι σημαντικό για εσένα στην καθημερινότητά σου, σκέψου το πολύ προσεκτικά πριν αγοράσεις την συσκευή.

Work mode: αν και υποστηρίζεται από το microG, δεν έχω καταφέρει να το κάνω να δουλέψει. Το Intune δεν κάνει sync, αν και δεν βγάζει σφάλμα.

Θέματα που πρέπει να ξέρεις

Δαχτυλικό αποτυπωμένο μέσα σε Android εφαρμογές: όταν μια εφαρμογή (π.χ. banking) ζητάει έλεγχο ασφαλείας, το fingerprint που έρχεται από το Android layer δεν δουλεύει — πέφτεις μόνο σε password/pattern. Είναι γνωστό θέμα, το έχουν γράψει και στα forums, και η Jolla το έχει στο roadmap. Και μιά γενικότερη σημείωση: το δαχτυλικό αποτύπωμα προς το παρόν χρησιμοποιείται μόνο για unlock - καμία native εφαρμογή που χρησιμοποιώ δεν το αξιοποιεί.
Bluetooth με το αυτοκίνητο: με το σύστημα του αυτοκινήτου μου, η σύνδεση (και το key/unlock μέσω Bluetooth) μερικές φορές γίνεται, μερικές όχι. Αναγνωρισμένο θέμα, υποσχέθηκαν fix — περιμένω να το δω σε επόμενο patch.
Bluetooth μέσα από Android εφαρμογές: το BT support του AppSupport είναι νέο και ακόμα σε Beta. Τα ακουστικά ζευγαρώνουν κανονικά βέβαια (αν και υποψιάζομαι ότι το Sailfish δεν έχει τους καλύτερους audio codecs), όπως και το xiaomi home για σύνδεση με ζυγαριά, θερμόμετρο κτλ, το Garmin Connect για σύνδεση με το ρολόι.

Οι μικρές λεπτομέρειες που μου λείπουν

Για να είμαι ειλικρινής, το Android τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει πολλά features που μπορεί να σου λείψουν:

Ειδοποιήσεις: δεν υπάρχει snooze/postpone, βλέπεις μόνο την πιο πρόσφατη ανά εφαρμογή, και δεν υπάρχει ιστορικό ειδοποιήσεων. Το dismiss θέλει press-and-hold και μετά swipe (απλό swipe θα συγκρουόταν με το gesture home/notifications). Το banner που εμφανίζεται όταν έρχεται ειδοποίηση με ανοιχτή οθόνη βγάζει ένα άσπρο, ξένο προς το σύστημα χρώμα (ευτυχώς διορθώνεται με patch).
Γρήγορη απάντηση: δεν υπάρχει swipe-to-reply στα chats σαν το Android — hold στο μήνυμα και μετά «Reply».
Κλείσιμο εφαρμογών: δεν τις κλείνεις με swipe από το multitasking, αλλά πρώτα πρέπει να κάνεις hold για να μπεις σε κατάσταση κλεισίματος, και μετά τις κλείνεις είτε όλες μαζί είτε μία μία.
Screenshots: δεν υπάρχει συνδυασμός κουμπιών που μπορείς να πατήσεις για να βγάλεις γρήγορα ένα screentshot. Ενεργοποιείς το quick toggle και πατάς ένα floating κουμπί. Και δεν υπάρχει καθόλου screen recording, άρα κι ούτε screen sharing σε εφαρμογές.
Clipboard: το native keyboard δεν έχει ιστορικό clipboard όπως στο Android. To FUTO βέβαια το προσφέρει σαν feature του keyboard.
Δόνηση: σκληρή και ενοχλητική στο πληκτρολόγιο — στο γρήγορο typing δονείται και ακούγεται συνεχώς — αλλά αν την κλείσεις κλείνει παντού στις εφαρμογές και μένει μόνο για ειδοποιήσεις και κλήσεις. Δεν υπάρχουν ξεχωριστές ρυθμίσεις ανά ενέργεια, οπότε χάνεις και το ωραίο haptic feedback των pulley menus.
Ήχος: μόνο δύο sliders, ειδοποιήσεις+κλήσεις και media. Δεν διαχωρίζει κλήσεις/ειδοποιήσεις/αφύπνισεις, και το volume πάει σε βήματα ανά 10% — τις περισσότερες φορές πολύ σιγανά ή πολύ δυνατά.
Unlock: γιατί το άγγιγμα του fingerprint μόνο ξυπνά την οθόνη και θέλει κι ένα δεύτερο για ξεκλείδωμα, αρκετά άχρηστο extra βήμα. Το double-tap-to-wake, που είχε πρωτοκάνει το πρώτο Jolla, θα έλυνε το κομμάτι θέλω μόνο να δω το lock screen".

Tinkering

Όπως έχετε καταλάβει ως τώρα, στην συσκευή όπως και σε Linux, τη δύναμη την έχεις εσύ: κάνεις ό,τι θες και αλλάζεις ό,τι θες, χωρίς να σε περιορίζει ό,τι αποφάσισε κάποια μεγάλη εταιρεία. Πρακτικά:

Patch manager: εγκαθιστάς mods/system patches που προσθέτουν λειτουργίες ή αλλάζουν τη συμπεριφορά του συστήματος: σαν τα παλιά καλά χρόνια των rooted Android ROMs. Το άσπρο notification banner; Patch που ακολουθεί το ambience σου. Θέλεις το ρολόι και την μπαταρία μέσα στο status bar παντού; Patch. Compact battery icon; Patch. Φακός στο lock screen, αλφαβητική λίστα apps με αναζήτηση, πιο μικρά βήματα έντασης, patches
Ρύθμιση gestures: μπορείς να ρυθμίσεις το swipe από την αριστερή άκρη να σε πηγαίνει πάντα στις ειδοποιήσεις αντί για home, ένα βήμα πιο κοντά στην ευκολία των Android.

Αν είσαι του είδους που έπαιζε με ROMs, αυτό το κομμάτι θα σου αρέσει πολύ.

Κάμερα

Η κάμερα είναι απλώς κακή: πολύ βασική εφαρμογή χωρίς features, χρώματα παντού. Κρύες λήψεις με μπλε απόχρωση, διαφορετικό color profile ανά αισθητήρα, καθυστέρηση δευτερολέπτων ανάμεσα στο πάτημα και τη λήψη, και βέβαια κανένα HDR. Ερχόμενος από Xiaomi 17, η διαφορά είναι αισθητή στην ποιότητα - βέβαια και το Xiaomάκι αργούσε πολύ να κάνει την λήψη από την στιγμή που πατούσα το κουμπί. Με καλό φως και υπομονή βγάζεις "serviceable" (όχι χρωματικά ακριβείς) φωτογραφίες. Σε δύσκολες συνθήκες είναι πολύ κακή η φωτογράφιση. Δεν περιμένω κανένα να το πάρει ως camera phone, αλλά όπως είναι σήμερα, είναι το πιο αδύναμο σημείο της συσκευής μαζί με τον browser.

Βέβαια, λόγω του hype που έχει η συσκευή, ήδη είναι στα πρόθυρα release μια άλλη εφαρμογή κάμερας που λέγεται RAWFish και λένε πως είναι πολύ ανώτερη και εκμεταλλέυεται αρκετά καλύτερα τους αισθητήρες κάμερας.

VPN

Υπάρχει native VPN υποστήριξη σε WireGuard και OpenVPN, και λειτουργεί πολύ καλά. Για όσους σκέφτονται να το έχουν σαν κύρια συσκευή και θέλουν μόνιμα ανοιχτό το VPN, θα λειτουργεί μια χαρά.

AI

Συνηθισμένος στην ύπαρξη ενός system-wide AI μου φαίνεται περίεργο πως δεν υπάρχει κάτι στο σύστημα ώστε πχ να διαβάσεις το κείμενο από εικόνες σε οποιοδήποτε παράθυρο είσαι, ή να τσεκάρεις ποιο τραγούδι παίζει ανοιχτά. Και να πω την αλήθεια προτιμώ το γεγονός που γνωρίζω πως δεν υπάρχει ένα ΑΙ να τρέχει μόνιμα στο background της προσωπικής σου συσκευής. Εφαρμογές όπως το claude/mistral που έχω δοκιμάσει δουλεύουν κανονικά.

Android Auto

Το Android Auto δεν λειτουργεί στην συσκευή, τουλάχιστον όχι ακόμα. Υπάρχουν κάποιοι εθελοντές που το δουλεύουν ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει κάτι σαν το Android Auto.

Συμπέρασμα

Πρώτα, όμως, να πούμε τα πράγματα ρεαλιστικά: αν κρίνεις την συσκευή πραγματικά γύρω από την πρακτικότητα, το Android είναι σήμερα τόσο ώριμο και τόσο πλήρες σε λειτουργίες, που σχεδόν ό,τι κάνεις στο τηλέφωνο, το κάνει το Android καλύτερα, γρηγορότερα και με περισσότερες επιλογές. Σε σύγκριση με ένα π.χ. Pixel με GrapheneOS (η πιο ασφαλής Android επιλογή αυτή τη στιγμή), το Sailfish δεν σου προσφέρει πλεονέκτημα στην καθημερινή χρήση.

Το Jolla Phone όμως σου προσφέρει κάτι που τα άλλα δεν έχουν: ένα ανεξάρτητο λειτουργικό που δεν είναι απλά ένα διασκεδαστικό, αλλά είναι μια καλοφτιαγμένη εναλλακτική που είναι πραγματικά daily-drivable, με μοντέρνα εμφάνιση και ευχάριστο στη χρήση του. Και η συσκευή συναρμολογείται στην Ευρώπη, από παλιούς ανθρώπους της Nokia.

Με δύο λόγια: αυτό το τηλέφωνο είναι για σένα αν που θες κάτι μοναδικό να παίξει. Αν θέλεις να στηρίξεις μια εναλλακτική που ίσως έχει πραγματική ευκαιρία, ή απλά το μοναδικό ευρωπαϊκό mobile OS, το Jolla Phone 2026 είναι από τις λίγες αληθινά διαφορετικές συσκευές που μπορείς σήμερα πραγματικά να βάλεις στην τσέπη σου.

Η δική μου απάντηση, μετά από δύο μήνες: Είναι ένα πολύ δυνατό λειτουργικό με μεγάλο περιθώριο για βελτίωση του UX, και υποστήριξη των τραπεζικών εφαρμογών και βελτίωση της κάμερας, και θα συνεχίσω να το χρησιμοποιώ τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του έτους, καθώς θέλω να δω πώς θα εξελιχθεί με τα επόμενα updates.

Edited Πέμπτη στις 09:22 πμ by purpendicular
AI, Android Auto, διορθώσεις

Σύνδεση