HORGRAP

Και εγώ πίστευα πως το MMwave 5G θα ηταν υπερβολικά ευαίσθητο στη λήψη και όμως εντυπωσιάστηκα οταν το δοκίμασα στο εξωτερικό ( Νεα Υορκη και ειδικά Σύδνεϋ Αυστραλία όπου είχαν βάλει MMwave επάνω σε πύργο τηλεπικοινωνιών αντί για ... δρόμο!!! Αν το έλεγες αυτό σε ευρωπαϊκό πάροχο θα γελούσε μαζί σού επειδή όλοι λένε πως αξίζει μόνο σε μικρά κελιά σε δρόμους και πλατείες, Σας πληροφορω πως επαιζε άψογα σε συσκευή ( Google Pixel Fold 9 ) ΜΕ ΔΥΝΑΤΉ ΒΡΟΧΉ ΧΩΡΊΣ line of sight ( απο ανακλάσεις και με ενα εμπόδιο απο θεμέλια γωνιακού κτηρίου να κρύβει τον Πύργο τηλεπικοινωνιών ( Sydney George Street) ΚΑΙ ΟΜΩΣ ΈΠΑΙΖΕ 3 + GBps με Uplink απο NSA B Bands βέβαια... ΑΝΑΚΛΆΣΕΙΣ/ Reflection do the magic. και βέβαια Beamforming ! Έχουν ξεφύγει οι αλγόριθμοι στις Basebands και κάνουν θαύματα. Η Telekom πρέπει να ενημερώσει τα Carrier Settings σε Androids διότι δεν έχουν ανοιχτά κάποια features όπως το MMwave στην Ελλάδα ακόμη. Θα βάλουν κεραίες MMwave οι πάροχοι και οι συσκευές που έχουν υποστήριξη δεν θα " ακούνε " λόγω Carrier Settings στο Android. ( Το Pixel Fold 9 ακούει MMwave Roaming με άλλους παρόχους σε Αμερική Αυστραλία και δεν " ακούει " με GR Cosmote.

Ακριβώς αυτό, σκέφτονται με λογική πανικού: Έχουμε μεγάλη κίνηση σε αυτό το κελί και πολύ κακό SNR SINR , τι να κάνουμε άμεσα? ....εεεε ρίξτε την ισχύ εκπομπής. Το σωστό θα ήταν, να ασχοληθούν περισσότερη ωρα και να διορθώσουν με διαφορετικό τρόπο τα " άσχημα " KPIs μιας κυψέλης. Στο τέλος τα κάνουν χειρότερα και χαλάνε " άλλα " KPIs με " Storms συνδρομητών " που λόγω κακού πλέον σήματος ζητάνε..... QPSK Encoding που χαραμιζει το πολύτιμο και ... πολύπαθο φάσμα! Αν είναι να γεμίζουμε το φάσμα λόγω κακού σήματος με QPSK Encoding για να βλέπετε εσείς κάποια KPIs καλύτερα και να αγνοείτε άλλα... κλείστε το το μαγαζί.

Θέλω να πω τα εξής, Η Cosmote πλεον υστερεί σε κάλυψη σε σχέση με τους άλλους 2 και αυτό φαίνεται ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΚΤΉΡΙΑ. ΤΕΛΟΣ. Εξω ,ναι , ολες σχεδόν το ίδιο, στατιστικά. Η Cosmote ΥΠΕΡΤΕΡΕΊ ΜΟΝΟ ΣΕ ΚΑΛΥΨΗ ΣΤΟ ΑΙΓΑΊΟ ΠΕΛΑΓΟΣ και με διαφορά. Όποιος ταξιδεύει με πλοίο και θέλει Mobility μεσα στη ... θάλασσα με locked to 4G 5G Only μένει Cosmote ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ. Όποιος θέλει mobility ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΠΊΤΙ ΤΟΥ ( Βασικό! ) μενει VODAFONE NOVA . Όποιος βρίσκεται ...σε ελικόπτερο με 4G Only 5G Only locked μπορεί να εχει Mobility με όλες 😉 Για Mobility χωρίς έντονα Jitters και ασταθεια στο ΔΡΟΜΟ ....για εμενα η Vodafone και Nova έχουν πετύχει τελευταία ....και χωρις N78 Band κάλυψη σε ικανοποιητικό βαθμό ομως ΠΑΊΖΟΥΝ.( έχουν κανει πολύ καλό Optimization στο Uplink leg switch των συνδρομητών) Ψηφίζω και τις 3. Οσο για το 5G+ SA ... είναι για τον Π@@@ο. ( τα Handovers 5G+ to 5G ακόμη και στην Αθήνα είναι τιγκα στα ERRORS )

Θα το γράφω με απλά λογια ....για να το καταλάβουμε όλοι. Τον τελευταίο καιρό η Telekom κάνει τα λάθη που έκανε στο παρελθόν η Vodafone ( ομως εκείνοι τα διόρθωσαν). Για να " ξεγελάσουν" τις συσκευές των συνδρομητών δίνουν ενα Offset gain στην " ένδειξη " RSRP που " κρατάει " η συσκευή σας . by software ( counters / thresholds bla bla bla ) Για να καταλάβετε, ολα τα δίκτυα το κάνουν αυτό σε ενα βαθμό , θεωρείται Optimization για να " στρώνουν" ορισμένες λάθος συμπεριφορές ειδικά σε περιοχές με Bad bad baaad signal . ΟΜΩΣ , η Telekom το παρακάνει, δινει + 10 dbm BY SOFTWARE ( οχι πραγματική ισχύ) για να " σώσει" το δράμα με την χαμηλή ισχύ στα κελιά της λόγω μεγάλου φάσματος ( 250 MHz ??? αδειοδοτημένο φάσμα μοιράζει με το EIRP που της επιτρέπουν) ΝΑΙ , μπορεί ενα δίκτυο να ξεγελά τις συσκευές ομως αυτό εχει ενα μεγάλο τίμημα . +10 dbm RSRP gain by software δημιουργεί δραματική αλλαγή στη συμπεριφορά άλλων Counters ΟΤΑΝ Η ΣΥΣΚΕΥΉ ΒΓΑΙΝΕΙ " RRC DISCONNECTED " λογω αδράνειας, ξαφνικά άλλα Counters γίνονται " Looped " . Το γνωστό Ping Pong Handover που είχαμε δεκαετίες πριν σε μεγάλο βαθμό. Παρακάτω στο Screenshot, η συσκευή είχε " συγκρουσιακές συνθήκες " επειδή συνδυάστηκαν λάθη απο +10 dbm by software μαζι με εντολες αλλαγής Band λογω φόρτου ΜΑΖΙ με επαναφοράς RRC CONNECT DISCONNECT απο αδράνεια σε telemetry απο Google play services / apple telemetry notifications/ ανάλογα με την συσκευή πάντα. Με απλα λόγια: Αυτό που δεν καταλαβαίνει η Telekom ειναι οτι τα 10 dbm RSRP gain ΕΞΑΦΑΝΊΖΟΝΤΑΙ καθε φορα οου η συσκευή βγαίνει σε αδράνεια ( RRC DISCONNECTED) και ξαφνικά ολα τα Counters δημιουργούν SIGNALING STORM απο εκατομμύρια συνδρομητές. Μεσα σε 1 λεπτό, 9 αλλαγές Band ,/ or Cell / και ξανα Band και ξανα ... Cell επειδή έδωσαν +10 dbm " ψεύτικο software gain " στο RSRP που εξαφανίζεται βέβαια σε αδράνεια συσκευής. Έτσι ορίζουν τα πρότυπα, οταν υπάρχει αδράνεια στο RRC , παύει να υπάρχει Software Gain . Προς τους Guru της Telekom : ΜΠΟΡΕΊΤΕ ΝΑ ΜΗΝ ΡΊΧΝΕΤΕ ΤΙΣ ΣΥΣΚΕΥΈΣ ΣΕ 2G εύκολα ΜΕ ΆΛΛΟ ΤΡΌΠΟ, ΟΧΙ ΜΕ software gain κόλπα. ( υπάρχουν άλλα, περισσότερο έξυπνα settings να διορθώσετε) Μιλήστε με την ERICSSON for god sake !!!

Το ερώτημα για σήμερα είναι το εξής : Ποιος πάροχος κινητής τηλεφωνίας ΠΛΗΡΏΝΕΙ και ΑΓΟΡΑΖΕΙ απο ERICSSON or HUAWEI τις " επιπλέον άδειες" και τον κατάλληλο εξοπλισμό για να παίξει σωστά σε δυναμική διαχείριση φάσματος και Uplink Optimization ? Και ενα ακόμη ερώτημα : Ισχύει οτι η HUAWEI δινει " δώρο " κάποια Features στους παρόχους κινητής τηλεφωνίας που έχουν την τύχη να την έχουν ως προμηθευτή εξοπλισμού ....που η ERICSSON χρεώνει ακόμη? και βέβαια ....οι συνδρομητές που έχουν Iphones και Android devices με Qualcomm / Mediatek / Samsung Baseband Chipsets με ελλειπή Licences σε Features. Κάποιος επιτέλους να μας πει ΠΟΙΕΣ ΣΥΣΚΕΥΈΣ έχουν τα περισσότερα Radio features και Optimizations 😉 Εγω βολεύτηκα με ενα Google Pixel Fold 9 Global Version για 5G NSA maximum Carrier Aggregation features ... bypassing the network 😉 και με ενα Motorola Flip 2024 Ultra US version για το Uplink performance τών κεραιών του ...αν του δώσεις μια παραπάνω Band 14 για να ξεκλειδώσεις περισσότερα dbm transmitter power σε ΟΛΕΣ τις Bands απλά και μόνο επειδή άνοιξες μια άχρηστη Band 😉 Bug or ...a feature?

Το Αιγαίο πέλαγος είναι Case Study θέλεις δε θέλεις 😉 Ευτυχώς που έχουμε πλεον σωστη υλοποίηση στο 3GPP Rev 15 ....RRC Inactive State (5G) και παίζουν όμορφα τα δίκτυα στις Κυκλάδες ειδικά όπου παλαιότερα είχαμε .... Signalling drama 😉 ;: 😉 Αντί για επιθετική μείωση των timers, η πραγματική διαχείριση της χωρητικότητας και του signaling βασίζεται πλέον αρκετά στο 3GPP Release 15 . Το timer για τη μετάβαση στο RRC Inactive μπορεί να είναι σχετικά μικρό, αλλά η συσκευή δεν αποδεσμεύεται από το Core. Το context μένει στον gNodeB, οπότε το RRC Resume που ακολουθεί δεν επιβαρύνει καθόλου τη CPU του Core δικτύου (AMF/MME).Adaptive Features (π.χ. Ericsson's Predictive Cell Selection). Βελτιωνόμαστε 😉

Γιώργο, μακάρι η μεγάλη μαζα συνδρομητών ανα τον πλανήτη να είχε Iphones ή Android με τους τελευταίους Qualcomm Snapdragon or Mediatek που ΝΑΙ πλεον, έχουν ολα τα βασικά Carrier Aggregation Combos. Στην Telekom βλέπουν τι συσκευές έρχονται απο το εξωτερικό κάθε καλοκαίρι και τρελαίνονται τα KPI s.

Η Ελλάδα στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας έχει γίνει CASE STUDY για ενα πολύ απλό λόγο. Κάθε Ελληνικό ....καλοκαίρι ( Ιούνιος - Ιούλιος Αύγουστος) κάτι μαγικό συμβαίνει: Έρχονται ΕΚΑΤΟΜΜΎΡΙΑ συσκευές κινητών τηλεφώνων απο Αμερική και Ασία χωρίς Carrier Aggregation Combos για Ευρώπη με αποτέλεσμα να γίνεται κυριολεκτικά ενα STORM απο απότομα Peaks στο Signalling όπου τα δίκτυα δεν μπορούν να ισορροπήσουν ΓΡΉΓΟΡΑ και βλέπουμε τα γνωστά φαινόμενα με " πάγωμα " στη σύνδεση που λύνεται με Flight Mode ON OFF. Το βλέπω ξανα στην Αθήνα , παντού Όσο για το 5G+ Roaming με εκείνο το " μαγικό n32 Interface " μεταξύ Telekom GR και A1 BG που ηταν ίσως το πρώτο στην Ευρώπη..... μία παίζει ... μία ΟΧΙ.

Είμαστε στο 2026 - 2027 peak of AI, Θα αγγίξουμε σύντομα το AGI ( General AI ) και τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας ανα τον κόσμο ακόμη παλεύουν με το FRAGMENTATION σε Configuration VoLTE ROAMING , Carrier Aggregation ENDC NRDC issues, timers , thresholds, counters, ....ακροβατικά για Low Level πειράγματα που κάποτε εκανε μόνο η Huawei και η Erricson επι πληρωμή. Ώρα για AI configured δίκτυα. Εκεί θα κλαίμε βέβαια αν κάτι πάει στραβά με τις " γεφυρώσεις " μεταξύ των πλατφορμών 😉

ξεχασμένα low level settings της Vodafone απο την εποχή που έδινε τα files στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και είχαν πρόβλημα με την " ανάγνωση " των Codecs πολλές φορές. Πλέον δεν υπάρχει θεμα, θα έπρεπε να μην έχουν όριο 2 ωρες ανά κλήση σε καμία πλατφόρμα. Όπως θα έπρεπε να αφήσουν τους συνδρομητές να κάνουν προώθηση και σε διεθνείς αριθμούς εκτός Ευρώπης αν το επιθυμούν. ( απλα να κόψουν τα προθέματα που έχουν τεράστιες χρεώσεις και συνήθως είναι προς Αφρική μεριά 😉 Πολλά τα θέματα που πρέπει να λύσουν όμως δεν έχουν ελεύθερες εργατοώρες για να ασχοληθούν με " λεπτομέρειες " Ας δούνε λίγο τα KPI s με την βοήθεια του Artificial Intelligence σε δικό τους Local AI farm κατα προτίμηση και μετα βλέπουμε και το AI RAN 😉

Θα αας δώσω μια μικρή αναφορά απο τα Αμερικανικά Δίκτυα ( T Mobile και AT & T και πως συνεργάζονται με το Roaming 😉 Ενώ με Nova και Vodafone σε Roaming στην Αμερική ( Νεα Υόρκη) έχεις 5G NSA Roaming με τα συνεργαζόμενα δίκτυα εκε ί, με Cosmote είσαι 5G Disconnected σε ώρες με μεγάλη κίνηση ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ σου κόβει το 5G στο εξωτερικό ! ( Με ποια λογική? ( δίνουν μονο 4G στα καρτοκινητα που δοκίμασα οταν έχουν κίνηση στο ελληνικό Δίκτυο ) Παλαιότερα έδιναν και 5G Roaming εκεί. Τουλάχιστον, ενημέρωσαν υα δίκτυα και τις συσκευές με VoLTE voice roaming εκει σε αντίθεση με άλλες χώρες και συνεργαζόμενα δίκτυα. Οσο για τα δίκτυα στην Αμερική, AT & T και Verizon έχουν βελτιωθεί σημαντικά στην Νεα Υόρκη. Η T Mobile έχει κάνει ενα μεγάλο λάθος και δίνει χωρίς Uplink Carrier Aggregation στις συσκευές την PRIMARY BAND με τα 5 MHz. Αποτελέσματα, μη εύκολη διαχείριση στο φάσμα με την 5 MHz Band σε περιοχές με μεγάλη κίνηση. Δεν μπορείς να κάνεις εύκολη διαχείριση οταν την δίνεις ΚΑΙ σαν primary band. Στην Γαλλία, Γερμανία, οταν είχαν 5 MHz Band ( μέχρι να μαζέψουν και να δώσουν 10 MHz αργότερα) δεν την έδιναν ΣΕ ΚΑΜΙΑ ΠΕΡΊΠΤΩΣΗ ως primary band.

σε 10 με 15 χρόνια θα έχουμε 100% κάλυψη 5G+ και δώρο ...στα Android και Apple Carrier settings με ανοιχτό ( enabled ) απο τα ξεχασιαρικα ελληνικά δίκτυα το ...MMwave 😉

Στην Vodafone εχουν ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΗ συνδρομητική βάση και ενεργοβορα μάλιστα ( μεγαλύτερο μέσο όρο Gigabytes per user ) σε σχεση με την NOVA ) Σίγουρα φοβούνται πως θα δημιουργηθεί πάλι νέο χάος με κόκκινα KPIs και δυσαρεστημένους πελάτες με " απώλεια υπηρεσιών Data/ Voice " που ίσως δημιουργήσει ενα άνοιγμα Stand Alone 5G+ . Δεν θέλουν να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος οταν " έπαιζαν" με Network failures στα 4G 5G Handovers για άλλους λόγους. ΑΝ και ΟΤΑΝ το ανοίξουν στις λιγες Bands που έχουν δεν θα είναι για όλους. Προφανώς, μόνο για ενα πολυ μικρο ποσοστο συνδρομητών. Η Cosmote την πάτησε Η Nova δεν το ανοίγει σε όλους ακόμη και αν έχουν συσκευές με 5G+ combos Η Vodafone φοβάται να κάνει ακόμη και setup στο live δίκτυο μην παει κάτι στραβά ξανα 😉

Μπορείς να αφιερώσεις λίγο χρόνο και να γράψεις τι εννοείς? Τι συνέβη? Τι παρατήρησες? δώσε στοιχεία απο τα " ισόγεια " και τους δρόμους για να δούμε ξανά τι σημαίνει " μοίρασμα νόμιμου EIRP ακτινοβολίας σταθμού βάσης και Sectors σε 250 MHz φάσμα x 3 πολλές φορές 😉 Αυτό είναι το 1 πρόβλημα, Υπάρχει όμως και κατι χειρότερο , Uplink απο τις συσκευές στις Bands N78 χωρις Uplink Booster licence απο την Ericsson. Μακάρι να ήταν το μονο License που δεν είχαν πάρει. ουτε NR DC δεν έχουν.

Επιτέλους Ανάσταση !! 😉 Θα δεις πολλά " λάθη " στο 5G+ SA setup της Telekom στην Ελλάδα. δοκίμασε να ακούσεις ενα live streaming απο οποιοδήποτε radio για να κρατήσεις RRC CONNECTED ή έστω μια συνεχή κλήση απο Whatsapp Viber Telegram facetime οτιδήποτε ( απο 5G NSA με provisioning και σε SA ) και θα δείς πολλά να συμβαίνουν ! 1) το δίκτυο έχει ρυθμιστεί να " τιμωρεί " πολύ εύκολα τις συσκευές που προσπαθούν σε Cell Edge να περασουν απο NSA N78 σε άλλη N78 άλλου κελιού Αν δεν περάσεις με καλά " νούμερα" σε πετάει για ώρες σε N28 N1 μέχρι να ΠΕΡΑΣΕΙΣ ΣΕ ΆΛΛΟ ΚΕΛΊ. Αν είσαι σταθερός και δεν μετακινείται η συσκευή σου οσο ακούς live streaming audio video call θα μείνεις ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ στην N1 N28 χωρίς να επιτρέπει το δίκτυο άλλες απόπειρες. 2) Σε Uplink Cell edge περιοχή αν εισαι με 5G+ SA και Band N78 παίζει να χάνεις κλήσεις φωνής αν σε καλέσει κάποιος γιατί τα timers τους λήγουν σύντομα στο VoNR και δεν σε στέλνουν έγκαιρα σωστά σε fallover . 3) αν εισαι σε N78 με κακό Uplink της N78 που δεν περνάει σε άλλες καθαρές Bands θα χτυπάς στα UDP Packets packet loss 50 και 60 % . και βέβαια σε κάποια κελιά απο SA σε SA handover παιζει να παγώσει η σύνδεση με το APN στη συσκευή σου μεχρι να βγεις σε τρίτο Handover για να επανέλθει. Όλα αυτά δεν θα έπρεπε να συμβαίνουν στον βαθμό που ήδη συμβαίνουν. Αθηνα, Κρητη, Βόλο , Θεσσαλονίκη , παντού. 4) Στα Εξάρχεια κολλάει η σύνδεση με τα APN ακόμη και σε συγκεκριμένα 4G to 4G handover ( χωρις 5G NSA SA ) ( πλατεία Εξαρχείων και χωρίς κίνηση με άλλα κελιά σε Κωλέτη και Πανεπιστημίου συνήθως οταν ο σταθμός σε κάνει kick σε άλλη B Band και αμέσως αποκτάς συνθήκες για άμεσο handover ΞΑΝΑ επειδή πέρασες σε άλλη B Band και άλλο κελί έχει αμέσως τις " καλύτερες " συνθήκες για να ΞΑΝΑ μεταφερθεις άμεσα )) απαράδεκτο να συμβαίνει κάτι τέτοιο για έτος 2026 . Δηλαδή αν είχαμε σαν χώρα την ανάγκη για αξιόπιστα Handovers ακόμη και σε " γρήγορα μεταφερόμενα UEs " απο συνδρομητές σε γρήγορα τραίνα, γρήγορους αυτοκινητόδρομους, drones ή οτιδήποτε κινείται γρήγορα , αναρωτιέμαι αν θα κατέρρεε το δίκτυο απο overbooked N1 N28 στις περιοχές αυτές με τέτοια counters/thresholds που έχουν στήσει την " τέλεια καταιγίδα " για να πάνε πολλά πράγματα λάθος μια μέρα. ( unutilized Band N78 που ουσιαστικά πετάει πολύ κόσμο για ωρες σε άλλες Bands χωρίς να αφήνει νέα attempts για ώρες μέχρι να βγεις σε άλλο κελί .