ΗΠΑ εναντίον Ταϊβάν: Ποιος ελέγχει το μέλλον των chip’s κατά τον 21ο αιώνα;

Η κυβέρνηση Τραμπ εκφράζει έντονη ανησυχία σχετικά με την εξάρτηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την Ταϊβάν για την παραγωγή chip’s. Οι φόβοι για πιθανή διακοπή των προμηθειών οδήγησαν αξιωματούχους στην Ουάσινγκτον να προτείνουν στην Ταϊβάν να μεταφέρει το ήμισυ της παραγωγής της στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ταϊβάν φιλοξενεί την TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company), το μεγαλύτερο χυτήριο ημιαγωγών στον κόσμο, το οποίο κατασκευάζει μικροτσίπ για αμερικανικές εταιρείες όπως η Apple, η NVIDIA και η Qualcomm.

Δηλώσεις από Ταϊπέι και Ουάσινγκτον

Την περασμένη Τετάρτη, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Ταϊβάν, Τσενγκ Λι-τσιούν, διέψευσε ότι τέθηκε ποτέ θέμα «κατανομής 50-50» της παραγωγής μεταξύ Ταϊβάν και ΗΠΑ. Όπως δήλωσε, οι συνομιλίες του με Αμερικανούς αξιωματούχους επικεντρώθηκαν στους δασμούς, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των δασμολογικών συντελεστών και των πιθανών εξαιρέσεων από τη στοίβαξη δασμών — πρακτική κατά την οποία επιβάλλονται πολλαπλοί δασμοί σε ένα προϊόν καθώς αυτό περνά από διαφορετικά στάδια παραγωγής και σύνορα.

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ Χάουαρντ Λάτνικ ανέφερε ότι «η συζήτηση που είχαμε με την Ταϊβάν αφορά τη ζωτική ανάγκη να παράγεται το 50% των chip’s στις ΗΠΑ». Πρόσθεσε μάλιστα: «Η πρόταση που έκανα ήταν να φτάσουμε σε ένα 50-50· εμείς να παράγουμε το μισό και εσείς το άλλο μισό». Ο Λάτνικ επισήμανε ότι σήμερα το 95% της ζήτησης μικροτσίπ στις ΗΠΑ καλύπτεται από την Ταϊβάν.

Αντιδράσεις στην Ταϊβάν

Ο Τσενγκ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ταογιουάν, απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση Λάτνικ, τονίζοντας:
«Η διαπραγματευτική μας ομάδα δεν έχει δεσμευτεί ποτέ να διαχωρίσει την παραγωγή chip σε ποσοστό 50-50. Το κοινό μπορεί να είναι σίγουρο γι’ αυτό».

Η πρόταση του Αμερικανού υπουργού προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ταϊπέι, με αρκετούς πολιτικούς να τη θεωρούν προσβλητική. Ο Έρικ Τσου, πρόεδρος του κόμματος της αντιπολίτευσης Κουομιντάνγκ, χαρακτήρισε την ιδέα «πράξη εκμετάλλευσης και λεηλασίας», προσθέτοντας:
«Κανείς δεν μπορεί να ξεπουλήσει την Ταϊβάν ή την TSMC, και κανείς δεν μπορεί να υπονομεύσει την ασπίδα πυριτίου της χώρας».

Η «ασπίδα πυριτίου» και ο φόβος απώλειας στρατηγικού πλεονεκτήματος

Η λεγόμενη “ασπίδα πυριτίου” βασίζεται στη θεωρία ότι η παγκόσμια εξάρτηση από την Ταϊβάν για την παραγωγή μικροτσίπ λειτουργεί αποτρεπτικά έναντι μιας πιθανής εισβολής της Κίνας, καθώς οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και η Ιαπωνία θα είχαν συμφέρον να προστατεύσουν την παραγωγή.

Οι ηγέτες της Ταϊβάν φοβούνται ότι, αν η χώρα παραχωρήσει σημαντικό μέρος της παραγωγής της στο εξωτερικό, θα αποδυναμωθεί αυτό το στρατηγικό πλεονέκτημα.

Φημολογείται ότι η TSMC διαθέτει σχέδιο αυτοκαταστροφής (“καμένης γης”) σε περίπτωση κινεζικής εισβολής, που προβλέπει την καταστροφή κρίσιμων εγκαταστάσεων ώστε να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν από εισβολείς — μεταξύ αυτών και των εξαιρετικά καθαρών χώρων παραγωγής πυριτιού.

Το αμερικανικό στοίχημα για αυτάρκεια στην παραγωγή τσιπ

Κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της κυβέρνησής του ήταν να πείσει την TSMC να κατασκευάσει εργοστάσιο ημιαγωγών στο Φοίνιξ της Αριζόνα.

Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να μειώσει την εξάρτηση από την Ασία και να καταστήσει τις ΗΠΑ αυτάρκεις στον τομέα των μικροτσίπ — στόχο που παραμένει κεντρικός και σήμερα. Παράλληλα, η Κίνα, επιδιώκοντας τη δική της αυτάρκεια, βλέπει την TSMC ως στρατηγικό έπαθλο που θα μπορούσε να αποκτήσει μέσω μιας ενδεχόμενης εισβολής.

Οι επενδύσεις της TSMC στις ΗΠΑ

Η TSMC έχει ήδη δεσμευτεί να επενδύσει 65 δισεκατομμύρια δολάρια για τη δημιουργία πολλαπλών εργοστασίων στην Αριζόνα. Το πρώτο εργοστάσιο έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία και παράγει chip 4nm, ενώ μέχρι το 2028–2029 αναμένεται να παράγει ολοκληρωμένα κυκλώματα 2nm στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αυτές οι επενδύσεις εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να βοηθήσουν τις ΗΠΑ να εξελιχθούν σε παγκόσμιο κόμβο παραγωγής ημιαγωγών, κάτι που μέχρι πριν λίγα χρόνια φαινόταν απίθανο.